اصول و روشهای راهنمایی و مشاوره

اصول و روشهای راهنمایی و مشاوره 

(متاسفانه در حال حاضر امكان سفارش اين كالا به دليل اتمام موجودي وجود ندارد.)

مشاهده فهرست مطالب این کتاب پیشگفتار

بخش اول:مبانی راهنمایی و مشاوره

*تاریخچه راهنمایی

-تاریخچه راهنمایی در جهان

-تاریخچه راهنمایی در ایران

-تمهید مقدمات برای اجرای برنامه راهنمایی

-برنامه راهنمایی قبل از انقلاب

-برنامه راهنمایی بعد از انقلاب

-گسترش و ارتقاء فرهنگ مشاوره

*اصول ،تعاریف و ضرورت راهنمایی و مشاوره

-فلسفه و ضرورت راهنمایی و مشاوره

-پیشرفت اقتصادی و صنعتی

-تنوع رشته های تحصیلی و گسترش آموزش های حرفه ای

-تحولات اجتماعی

-اشتغال والدین در خارج از خانه و عدم آگاهی آنان از شیوه های راهنمایی

-اجرای تعالیمات عمومی و توجه به کیفیت آموزش و پرورش

-راهنمایی و مقام آن در تعلیم و تربیت

-اهمیت خدمات راهنمایی و مشاوره

-مشاوره چیست ؟

-راهنمایی چیست ؟

-نقش مشاوره در راهنمایی

-مشاوره و روان درمانی و تمایز آنها از یکدیگر

-هدف های راهنمایی

-اصول اساسی راهنمایی و مشاوره

*رابطه کمکی و خصوصیات آن

-هدف های مشاوره -انواع آن

-روان شناسی مشاوره

-خصوصیات و مسئولیت های مراجع

*وظایف و خدمات راهنمایی

-وظایف راهنمایی

-وظایف سازشی

-وظایف تطبیقی

-وظایف توزیعی

-خدمات راهنمایی

-تشکیل برنامه راهنمایی

*انواع راهنمایی

-راهنمایی تحصیلی

-راهنمایی حرفه ای

-راهنمایی شخصی

-راهنمایی فردی

-راهنمایی گروهی

*مدل های راهنمایی

-مدل های اولیه راهنمایی

-مدل پارسونی

-راهنمایی به صورت جریانی همانند با تعلیم و تربیت

-مدل های بعدی راهنمایی

-راهنمایی به صورت توزیع و سازگاری

-راهنمایی به صورت یک جریان کلینیکی

-راهنمایی به صورت کمک به امر تصمیم گیری

-راهنمایی به عنوان یک نظام انتخابی

-مدل های جدید راهنمایی

-راهنمایی به عنوان مجموعه ای از خدمات

-راهنمایی مبتنی بر رشد

-راهنمایی به عنوان دانش عمل هدفدار

-راهنمایی به عنوان بازسازی اجتماعی

-راهنمایی به عنوان رشد شخصی

*کارکنان مدرسه در نقش راهنمایی

-سازمان راهنمایی

-وظایف شورای راهنمایی -مدیر مدرسه و نقش وی در راهنمایی

-معاونان مدرسه و وظایف آنان در برنامه راهنمایی

-معلمان و نقش آنان در برنامه راهنمایی

-مربی تربیتی و نقش وی در برنامه راهنمایی

*مشاور و متخصصان راهنمایی

-خصوصیات مشاوره

-در آموزش و پرورش

-در روان شناسی

-در جامعه شناسی

-در مشاوره و راهنمایی

-وظایف و مسئولیت های مشاور

-اموری که خارج از وظیفه مشاور است

-مسئول امور دفتری راهنمایی

-متخصصان راهنمایی

-منابع ارجاعی

-منابع کمک دهنده موجود را می توان در چهار بخش به شرح زیر برشمرد :

-بخش اقتصادی

-درمانی

-شغلی

-تحصیلی

-محل مشاوره

*راهنمایی در مقاطع تحصیلی مختلف

-در مقاطع پیش از دانشگاه

-خصوصیات کودکان دبستانی -راهنمایی در دبستان

-ضرورت راهنمایی در دبستان

-وظایف راهنمایی در دربستان

-درک و شناسایی دانش آموزان

-وظیفه تکاملی

-وظیفه پیشگیری

-بهبود سازش فردی

-تشکیلات و سازمان راهنمایی در دوره ابتدایی

-پیشنهادی برای اجرای برنامه راهنمایی در دبستان های ایران

-برنامه راهنمایی را چگونه می توان در کلاس درس به اجرا درآورد

-راهنمایی را چگونه می توان در کلاس درس به اجرا درآورد

-راهنمایی در دوره راهنمایی تحصیلی (کلاس های اول -دوم -سوم)

-راهنمایی در دبیرستان

-خصوصیات دانش آموزان دبیرستانی (نوجوانی)

-رشد و نمو جسمی

-رشد و نمو ذهنی

-رشد و تکامل عاطفی و اجتماعی

-رشد و نمو مذهبی

-وظایف راهنمایی در دبیرستان

-تفاوت های راهنمایی در مقاطع ابتدایی ،با راهنمایی تحصیلی و متوسطه

-نظریه وظایف تکاملی

-در دانشگاه

-فعالیت های راهنمایی در دانشگاه

-راهنمایی و مشاوره در دانشگاه های ایران

*مشاوره در موسسات و سازمان ها

-مراکز بهداشت روانی

-بیمارستان های روانی

-موسسات و سازمان های استخدامی -موسسات و مراکز بهزیستی و توان بخشی

-مراکز مشاوره خانواده و ازدواج

-زندان ها و مراکز اصلاح و تربیت -شبانه روزی ها

-بنیاد ایثارگران -سربازخانه و پادگان ها

-نیروی انتظامی -دفاتر خصوصی مشاوره

*مسائل اخلاقی در مشاوره و روان درمانی

-مسئولیت های روان درمانگران

-دانش و صلاحیت حرفه ای روان درمانگر

-ارتباط بین مشاور و روان درمانگر و مراجع -رازداری

-شما به عنوان مشاور و روان درمانگر ،در موارد زیر چگونه عمل می کنید ؟

-فلسفه زندگی ،ارزش ها و معتقدات مشاور و روان درمانگر

-تاثیر شخصیت و نیازهای شخصی روان درمانگران در کارش

-روان درمانگر به عنوان یک انسان

-خودبودن و صداقت روان درمانگر -خلاصه مطالب فصل

*مشاوره و راهنمایی از دیدگاه اسلام

-مشاوره

-اهمیت مشاوره از دیدگاه قرآن و احادیث

-هدف های مشاوره

-موارد شور

-وظایف و دستور العمل مشاوران

-وظایف مراجع در مشاوره

-شرایط مشاور

-خصوصیاتی که مشاور باید دارا باشد :

-عاقل ،آزاد ،متدین، صمیمی و رازدار

-دارای علم و تخصص -صاحبنظر (ذوالرای)

-خردمندان ژرف نگر و حقیقت بین (ذوالالباب)

-تقوی

-اماتنداری

-کسانی که باید از آنان در مشاوره احتراز کرد :

-احمق -بخیل ،ترسو ،حریص

-زنانی که به کمال عقلی نرسیده اند -دروغگو -دوست جاهل

-لجوج -برده و سفله

-کسی که در مشاوره مورد قبول مراجع نباشد

-کسی که در زمینه مساله مورد مشاوره ،اطلاعات لازم را ندارد

-راهنمایی

-اهمیت راهنمایی از دیدگاه قرآن و حدیث

-اصول راهنمایی

-خدمات راهنمایی

-خدمت ارزیابی -مشاهده -مصاحبه

-خدمت اطلاعاتی

-خدمت کارگماری

-خدمت مشاوره ای

-بررسی مقایسه ای بین مشاوره تخصصی و مشاوره از دیدگاه اسلام

-مشترکات -در اصول مشاوره

-در فنون مشاوره -تمایزات

-راهنمایی

-بهداشت روانی در اسلام

-روش های روان درمانی

-دعا درمانی

-ذکر درمانی

-توبه درمانی

-توسل درمانی

-آیا روش های درمانی در اسلام در مورد افراد بی ایمان موثر است ؟

بخش دوم :روش های و فنون راهنمایی و مشاوره

*فنون راهنمایی

-تعریف فن و روش

-فنون راهنمایی

*مشاهده ،واقعه نویسی ،و مقیاس های درجه بندی

-مشاهده

-اصول و روش های مشاهده

-مشکلات مشاهده

-تعبیر و تفسیر مشاهدات

-واقعه نویسی

-نکاتی که باید در واقعه نویسی رعایت شود

-چگونگی ثبت وقایع

-نتایج و فواید واقعه نویسی -محدودیت های واقعه نویسی

-مقیاس های درجه بندی

-نکاتی که در تهیه و کاربرد مقیاس درجه بندی باید رعایت شود

-شکل های مختلف مقیاس درجه بندی

-مقیاس درجه بندی جدولی

-مقیاس درجه بندی نموداری -مقیاس درجه بندی توصیفی

-مقیاس درجه بندی مبتنی بر نمره گذاری

-مقیاس درجه بندی مقایسه ای -خطاهای درجه بندی رفتار

-تعبیر و تفسیر نتایج حاصل از مقیاس درجه بندی

*پرسشنامه ،شرح حال نویسی و فهرست مطابقه

-پرسشنامه

-نکاتی که درتهیه و تنظیم پرسشنامه باید رعایت شود

-اشکال مختلف پرسشنامه

-نمونه پرسشنامه دانش آموز

-یک نمونه پرسشنامه کامل کردنی

-محاسن و محدودیت های پرسشنامه

-شرح حال نویسی -انواع شرح حال نویسی

-موضوعات نمونه در شرح حال نویسی کنترل شده

-مربوط به گذشته

-درباره حال -درباره آینده

-نکاتی که درشرح حال نویسی باید رعایت شود

-تعبیر وتفسیر شرح حال

-فهرست مطابقه (چک لیست )

-یک نمونه فهرست مطابقه در مورد جنبه های مختلف شخصیت دانش آموز

-یک نمونه فهرست مطابقه در مورد رفتار و خصوصیات دانش آموز

*گروه سنجی (سوسیومتری)

-شرایط لازم برای گروه سنجی -تعریف بعضی از اصلاحات گروه سنجی

-روش های گروه سنجی

-فرم سنجش میزان پذیرش فرد در گروه

-روش اجرای گروه سنجی با ملاک خاص -روش های تهیه گروه نگار

-تعبیر و تفسیر گروه سنجی و کاربرد آن در مشاوره

-یافتن علت نتایج گروه سنجی

*آزمون ها و کاربر آنها در مشاوره

-انواع آزمون ها

-شرایط اساسی آزمون ها

-کاربرد آزمون در مشاوره

-نقش آزمون در مشاوره و راهنمایی

-رعایت احتیاط ها و نکات لازم در کاربرد آزمون در مشاوره و راهنمایی

*مصاحبه

-انواع مصاحبه

-مصاحبه تحقیق

-مصاحبه مشاوره ای و درمانی

-نکات مهم در انجام دان مصاحبه مشاوره ای

-مشاور باید هرچه کمتر بگوید و هرچه بیشتر گوش بدهد

-مشاور پرمایه به تصمیم مراجع حمله نمی کند

-فرم خلاصه مصاحبه

*ارزیابی در راهنمایی

-خصوصیات برنامه ارزیابی

-چگونگی ارزیابی

-ارزیابی عوامل موثر در راهنمایی

-ارزیابی استعداد و توانایی

-ارزیابی رغبت ها

-ارزیابی شخصیت

-ارزیابی خصوصیات بدنی

*پرونده تحصیلی

-خصوصیات مهم پرونده تحصیلی

-شکل و فرم پرونده تحصیلی

-اطلاعات مورد نیاز در پرونده تحصیلی

-چگونگی تنظیم پرونده تحصیلی

-مراحل تنظیم و کاربرد پرونده تحصیلی

-کاربرد پرونده تحصیلی

-نکاتی مهم در تنظیم و کاربرد پرونده تحصیلی

*روش های مشاوره از نظر اجرا

-انواع مصاحبه مشاوره ای

-روش مستقیم

-روش غیر مستقیم

-مراحل روش غیر مستقیم

-تنایج روش غیر مستقیم

-اختلافات مهم دو روش مستقیم و غیر مستقیم

-روش انتخابی

-مراحل روش انتخابی

*روش های مشاوره با توجه به زیربنای فلسفی

-روش تعلقی

-روش تحلیل روانی

-روش یادگیری

-مشخصات روش یادگیری

-روش روان شناسی انسانگرایانه -خصوصیات روش روان شناسی انسانگرایانه

-روش مشاوره رفتاری

-نظریه یادگیری اجتماعی

-مشاوره و روان درمانی رفتاری

-نمونه های از درمان های مبتنی بر مکتب رفتار گرایی

-مشاوره رفتاری در رابطه با نظریه های یادگیری

-روش درمان عقلانی -عاطفی

*روش های و نظریات تعدادی از متخصصان مشاوره

-روش های منطقی (تعقلی)در مشاوره

-روش مینه سوتا

-نظریات مشاوره ای ویلیامسون

-روش شخصیتی ترن

-رابطه مشاوره ای طبق نظر ترن

-فنون و روش های مشاوره شخصیتی از نظر ترن

-پنج روش اساسی برای مطالعه شخصیت از نظر ترن

-نظریه دخالت فیلیپ

-نظریه های یادگیری در مشاوره

-نظریه تقویت در یادگیری -نظریه دالارد و میلر در مشاوره

-نظریه مشاوره رفتاری کرومبولتز

-مشاور مشکلات مراجع را چگونه تصور می کند ؟

-مشاور هدف های مراجع را چگونه تعریف می کند ؟

-برای رسیدن به آن هدف های ،مشاور باید از چه فنون و روش هایی استفاده کند ؟

-مشاور کار مشاوره را چگونه ارزیابی می کند ؟-نظریه کالیس

-روش های تاییدی یا اطمینان بخشیدن به مراجع

-طبقه بندی مشکلات از نظر بردن

*فنون عملی در مشاوره

-آغاز جلسه مشاوره -فنون تدوام مشاوره

-رهبری جلسه مشاوره -سازمان دادن -تکرار کردن

-روشن کردن -مرور کردن -تشویق در مشاوره -مقاومت مراجع در مشاوره

-ارجاع مراجع

-دلایل ارجاع

-زمان

-تضاد بین شخصیت مراجع و مشاور

-زمینه زیستی یا جسمی -ماهیت مشکل -تضاد در چگونگی روش مشاوره

-اختلاف در اصول اخلاقی یا ارزش ها

-مهارت گوش دادن-بازگویی

-منعکس کردن احساسات

-سوال کردن

-مدت مشاوره

-خلاصه کردن -مهارت اطمینان دادن

-مکث -سکوت

-پایان دادن به جلسه مشاوره

-فنون ایجاد رابطه حسنه -سلام و دست دادن -تبسم

-طرح مطالب مورد علاقه مراجع -تماس چشمی

-خوش برخوردی -رفتار دوستانه -حرکات تایید کننده

-خطاب و صدا کردن مراجع با نام -مواردی که مخل رابطه حسنه است

-معایب مراجع را به رخ او کشیدن -گرفتن نقش دفاعی در قبال مراجع

-طرح پرسش های بسته

-عدم دقت در گوش دادن -راه های ارتباط -ارتباط کلامی

-ارتباط غیر کلامی -جهان را از دریچه چشم دیگران دیدن

-موارد قابل توجه در مشاوره و روان درمانی

-مشکلات و مسائلی که روان درمانگران و مشاوران تازه کار با آنها مواجه می شوند

-ضرورتی ندارد که در کارمان کامل و بی نقص باشیم

-سکوت ،تجربه ای ترسناک وتهدیدآمیز -رفتار با مراجع پرتوقع

-رفتار با مراجعانی که مسئولانه عمل نمی کنند

-ارتباط دوستانه و معاشرت با مراجع

-انتظار نتیجه فوری داشتن -چکیده نکات مهم در مشاوره

*راهنمایی و مشاوره گروهی

-مشاوره گروهی

-موقعیت و فنون مشاوره گروهی

-نتایج و اثرات مشاوره گروهی

-مواردی که مراجعان باید در مشاوره گروهی رعایت کنند

-مواردی که مشاور باید در مشاوره گروهی رعایت کند

-نگهداری سوابق و فرم مشاور گروهی

-راهنمایی گروهی

*مطالعه موردی

-مراحل «مطالعه موردی»

-رئوس مطالب یک مطالعه موردی

-تاریخچه خانوادگی

-تاریخچه آموزشی و اجتماعی

-محیط خانوادگی

-هدف های تحصیلی و حرفه ای

-چه مشکلاتی داد که باید از طریق «مطالعه موردی» روی آنها مطالعه شود ؟

-معلومات و توانایی های دانش آموز

-دلایلی را که برای انجام این «مطالعه موردی»دارید بیان کنید

-نظرهای دیگر

-نکاتی که در «مطالعه موردی»باید رعایت شود -یک نمونه از «مطالعه موردی »

-علت مطالعه -اقدامات مشاور

-مشخصات خانوادگی

-وضع ظاهری و رشد

-وضع تحصیلی

-فعایلت های مورد علاقه

-علایق شغلی و تحصیلی

-اقداماتی که برای بهبود وضع وی به نظر مشاور رسید

*ارزیابی برنامه راهنمایی

-معیارهای ارزیابی برنامه راهنمایی

-روش های ارزیابی برنامه راهنمایی

-نکاتی که باید در ارزیابی برنامه مشاوره و راهنمایی مدرسه رعایت شود

*خانواده درمانی

-تعریف روان درمانی خانواده

-تفاوت های خانواده درمانی با درمان فردی

-زوج درمانی -تعریف زوج درمانی

-مکاتب و نظریات خانواده درمانی

-نظریه سیستمی

-خصوصیات نظریه سیستمی

*فعالیت های عملی در راهنمایی و مشاوره

-انواع فعالیت های عملی

-بازدیدها

-نکات قابل توجه در بازدیدها

-گزارش بازدید

-فنون راهنمایی

-مشاوره

-نکات مهم در فنون عملی مشاوره

-قابل توجه دانشجویان

منابع و کتابشناسی

-به زبان فارسی

-به زبان فرانسه

سایر کتاب های مولف در زمینه راهنمایی و مشاوره

این کتاب براساس آخرین یافته های علمی تالیف شده و سال ها در کلیه دانشکده ها و مدارس عالی در رشته های روان شناسی ،علوم تربیتی ،راهنمایی و مشاوره و در دانشگاه و مراکز تربیت معلم تدریس شده است و یکی از منابع آزمون ورودی دوره های کارشناسی ارشد محسوب می شود .این کتاب دارای ویژگی های زیر است :
1-با توجه به اصول نگارش کتاب های درسی تهیه شده ،در تنظیم مطالب آن سادگی روانی و اختصار ،رعایت شده و به جنبه های عملی و قابل استفاده آن در ایران نیز توجه شده است .
2-محتوای آن به نحوی تنظیم شده است که کلیه مطالبِ سرفصل های برنامه درسی مصوب دانشگاه ها را در بردارد.
3-نتیجه سال ها تدریس و تجربه است و با فرهنگ و شرایط مدارس و جامعه ایرانی همخوانی دارد.
4-اولین چاپ این کتاب ، در سال 1352،و زمانی به زیور طبع آراسته شد که کتاب های فارسی در زمینه راهنمایی و مشاوره ،به چند عنوان انگشت شمار محدود می شد و هیچ کتاب درسی با سر فصل های مورد نظر وجود نداشت .در محتوای این کتاب ،12بار تجدید نظر و افزودن اضافات انجام گرفته و این چاپ آخرین ویرایش آن است .
مطالب این کتاب علاوه بر دانشجویان ،برای مربیان امور تربیتی ،معلمان و مدیران مدارس ،پدران ،مادران ،مشاوران راهنمایی ،مددکاران اجتماعی ،روان شناسان ،متخصصان دفاتر و کلینیک های مشاوره و تمام افرادی که به نحوی با امور روانی و تعلیم و تربیت سروکار دارند،سودمند و قابل استفاده است.